Đột nhập cuộc sống lạ lùng ở “thành phố iPhone”

Các công nhân được tự do nghỉ việc, nhưng ai cũng muốn làm thêm giờ bất đề cập ngày đêm để mong nâng cao thêm thu nhập.

Liu, 1 người phụ nữ 31 tuổi, cùng chồng mở 1 liên hệ cơm trên khu vực sắp tổ thích hợp nhà máy trên Trịnh Châu, Hà Nam, Trung Quốc. Đây là 1 khu phức phù hợp với các nhà máy cung ứng iPhone do công ty điện tử Đài Loan Foxconn điều hành, với lượng nhân công 350.000, phân phối khoảng nửa số iPhone trên thế giới. Nơi đây còn có tên khác là “Thành phố iPhone”.

Trước khi đến đây mở cửa hàng, cô từng khiến cho việc trên 1 nhà máy của Foxconn ở Thâm Quyến. Nhưng sau khi nghe tin công ty mở 1 nhà máy sắp quê, cô đã cộng chồng về đây, sử dụng tiền tiết kiệm tiền để mở địa chỉ ăn uống, phục vụ công nhân lao động. Do công việc bận rộn, cô nên để con trai ở quê sống cùng cha mẹ mình. Hai người được gặp con 1 lần mỗi tuần vào các ngày chủ nhật, khi căn hộ máy đóng cửa.

Cuộc sống số - Đột nhập cuộc sống lạ lùng trên `thành phố iPhone`

“Phố ẩm thực” của thợ ở căn hộ máy chế tạo iPhone, nơi có liên hệ của Liu, dự định sẽ bị giải tỏa để làm cho “vườn xanh” trong thời gian tới.

Cửa hàng của Liu là 1 trong các vị trí dùng cho ăn uống to nhất ở đây, hoạt động theo đúng nhịp độ sinh hoạt của lao động trong căn hộ máy. Mọi người bắt đầu dậy khiến cho việc từ 3h sáng đến quá 12h đêm, mỗi ngày chỉ được ngủ khoảng 3-4 tiếng.

“Thức ăn ko buộc phải cầu kỳ, chỉ đơn thuần và có thể no bụng là được”, cô chia sẻ với Business Insider. Tại “Thành phố iPhone”, đa số người chủ yếu ăn trong căng tin của căn hộ máy, với giá mỗi bữa khoảng một USD. Tuy nhiên, nhiều người thích ăn bên cạnh ở các liên hệ như của Liu, với giá cao hơn một chút, khoảng 1,3 đến 3,15 USD tùy theo món ăn.

Tuy nhiên, tình hình kinh doanh của Liu đang ngày càng kém đi, bằng chứng là số thức ăn thừa ngày 1 nhiều. Nguyên nhân liên quan trực tiếp đến tình hình marketing có vẻ ảm đạm của căn hộ máy, lúc số lượng nhân công bị giảm sút. Khu vực cửa hàng này cũng sẽ bị giải tỏa vào cuối năm, để dành đất cho một dự án trồng cây xanh hóa. Khi đó, cô sẽ cần tìm một địa điểm mới để mở cửa hàng.

Cuộc sống số - Đột nhập cuộc sống lạ lùng trên `thành phố iPhone` (Hình 2).

Đĩa thức ăn trong nha hang của Liu theo tiêu chuẩn “không cầu kỳ, chỉ buộc phải no bụng”.

Không có điều kiện như Liu, giàu người lao động khác kiếm sống tại đây trên các chiếc xe đẩy bán đồ ăn vặt hoặc mở dịch vụ mát-xa dạo. Nhiều người dân trên các khu vực lân cận cũng đẩy xe chở hoa quả, trái cây tới đây bán cho công nhân lao động. Họ đứng kín dọc các con đường từ ký túc xá đến căn hộ máy vào buổi sáng sớm và giờ tan tầm, để bán đồ ăn và những món hàng lặt vặt như đĩa phim, đồ dùng sinh hoạt… Còn vào các khung giờ khác, hầu hết đầy đủ đã biến mất. Hầu hết các cửa hàng đều đóng cửa, hầu hết người tậu chỗ ngủ hoặc nghỉ ngơi trong khi các thợ trên nhà máy làm việc. Và rồi hầu hết lại tất bật lúc các thợ tan làm.

“Có mọi trang bị mà thợ muốn ở đây: thực phẩm, mát xa, phim ảnh… mọi mọi thứ”, Ma, một nữ nhân viên đấm bóp 25 tuổi, người đã chuyển đến đây kiếm sống từ năm ngoái, nói. Cô cho biết số việc khiến cho tốt trên Foxconn đang ảnh hưởng đến sinh kế của hầu hết mọi người. Năm ngoái, cô thậm chí ko thể sắm được vé xem chiếu phim vì quá đông người. Còn hiện giờ, toàn bộ người còn không kiếm đủ để trả tiền thuê phòng.

Còn công nhân, với thu nhập ổn định hơn, sau giờ khiến cho là khi để nghỉ ngơi, ăn uống và nhậu nhẹt. Các quán bia ở đây luôn đông đúc sau giờ tan tầm.

Cuộc sống số - Đột nhập cuộc sống lạ lùng tại `thành phố iPhone` (Hình 3).

Người dân tại khu vực lân cận mang cà chua, hoa quả ra bán cho thợ ở nhà máy Foxconn.

“Cuộc sống tại đây cực kỳ đơn giản, như một ngôi làng”, Chen, nam thợ 22 tuổi, chia sẻ. Anh đã khiến việc ở đây được 2 năm, 1 quãng thời gian đáng nhắc bởi vì thường các người mới sẽ bỏ đi sau một năm làm việc, với nguyên nhân chủ yếu do buồn chán với nhịp độ sum họp tại đây. Công việc chính của anh là kiểm tra các chiếc iPhone sau lúc chúng được hoàn thiện và đóng gói. Chen cho biết công việc của mình ko có nhiều áp lực, đơn thuần nhưng lại ko có cơ hội khiến cho thêm giờ.

“Làm thêm giờ”, ko như trên các căn hộ máy khác thường bị kêu ca, tại đây khái niệm này là mục đích sống của nhiều người. Rất giàu người mới, đến đây xin tuyển dụng đều có chung một câu hỏi là “Vị trí này có được thiết kế thêm giờ hay không?”. Bởi lương khiến thêm giờ tại căn hộ máy của Foxconn được trả rất cao, và thường đúng hạn. Nơi đây cũng ko có tình trạng chậm hay trì hoãn lương như những nhà máy khác.

Lương khởi điểm của 1 thợ bình thường có thể chỉ là 300 USD, nhưng ví như làm thêm giờ, thu nhập có thể tăng gấp đôi hoặc cao hơn nữa. Tất nhiên, người lao động cần đánh đổi sức khỏe của mình với lịch làm cho thêm lên tới 60 giờ mỗi tuần, tương đương mỗi ngày làm cho 14 tiếng, 7 ngày một tuần.

Công việc, dù khiến cho thêm, trên thực tế ko phải căng thẳng mà ngược lại hết sức nhàm chán. Đó có thể là việc cần ngồi đánh bóng màn hình hoặc vặn một con ốc trong 8, 10 hoặc 12 tiếng một ngày, ví như trên dây chuyền lắp ráp. Công việc có thể khó khăn hơn trên khu vực hàn, nhưng nó cũng sẽ là những nhiệm vụ lặp đi lặp lại. Nhiều người cảm thấy chán ghét việc mình khiến cho mỗi ngày và đấy là 1 phần lý do làm cho giàu người đã rời đi. Chen cũng từng như vậy, sau đấy anh đã may mắn được chuyển sang 1 khu vực khác, ít phải làm cho thêm giờ hơn, để có thể thoải mái ngồi uống bia sau lúc tan tầm.

“Bạn làm cho 1 điều tương tự mỗi ngày, ko bao giờ kết thúc”, Chen nói. “Sau một thời gian, bạn cảm thấy khó chịu với những gì mình đang làm. Điều mà thậm chí không ai nhận thấy khi đầu. Cuộc sống giống như ko có mục đích, khi nào cũng cảm thấy khó chịu”.

Không buộc phải ai cũng may mắn như anh. Một số người đã lập gia đình, cần làm cho các công việc nhàm chán và gần chục giờ khiến cho thêm mỗi ngày, để có thể thu nhập. Bỏ việc lúc này ko còn là trang bị mà họ có thể lựa chọn.

Còn Chen, anh đã nhảy việc siêu nhiều lần, khiến việc trên nhiều nhà máy cung ứng hàng điện tử khác nhau như của Oppo hoặc Xiaomi, xưởng lắp điều hòa không khí… Với anh, công việc ko có chỗ nào tệ hơn hoặc phải chăng hơn. “Các điều kiện làm cho việc đều giống nhau. Và nó chỉ để kiếm sống”, anh nói.

Hay ngồi uống bia cùng Chen là Zhang, 27 tuổi, có thói quen nghịch điện thoại đa số lúc. Zhang có thái độ khác hẳn với Chen, anh luôn cho rằng ai cũng có lựa sắm của mình và không hề bị trói buộc bởi công việc. “Nếu bạn muốn khiến việc, hãy làm đi. Nếu không, xin nghỉ. Đó là tự do. Có vô cùng giàu công việc khác để lựa chọn quanh đây”, anh nói.

Cả hai đều đề cập rằng không biết mình sẽ tại đây bao lâu và luôn sẵn sàng rời đi trường hợp có “một cơ hội”. Cơ hội mà họ nhắc trên đây là 1 công việc trên nhà máy khác, sắp nhà hơn hoặc được trả lương cao hơn, có số giờ khiến ít hơn.

Cuộc sống số - Đột nhập cuộc sống lạ lùng ở `thành phố iPhone` (Hình 4).

Công nhân tại Foxconn Trịnh Châu túa ra khỏi căn hộ máy sau khi hết giờ làm.

Còn với 1 số công nhân khác, cơ hội của họ là tách ra làm riêng, mở 1 địa chỉ sửa chữa điện thoại, một quán ăn hay trang bị gì đó tương tự, xa lánh hoàn toàn những công việc lặp đi lặp lại nhàm chán hằng ngày tại đây. Rất nhiều cựu công nhân, như Liu, đã làm được điều đó và thành công. Tất nhiên, tương lai ấy chỉ có thể thực hiện được lúc họ đã tích lũy đủ tiền nhờ công việc này.

Dù vậy, số đông toàn bộ người ở đây có ước mơ khá đơn giản. Họ chỉ mong “được tại với người mình thích và không cần lo lắng về đồ ăn hay quần áo”, theo lời 1 nhân viên trẻ trên Foxconn từng chia sẻ với báo giới.

Chen nhắc thêm rằng gần như hầu hết người không chỉ nghĩ về bản thân họ khi đi làm. Nhiều người buộc phải lo cho con cái hoặc bố mẹ già yếu. Nếu tiết kiệm, những thợ có thể giữ lại được 75% tiền lương của mình để gửi về nhà. Nhưng cũng có giàu người sử dụng hết để uống bia và ăn nhậu.

Sau bữa tối, Chen và Zhang thường đi chơi bi-a tại một quán bar sắp đó, đi hát karaoke, chơi thể thao trong chung cư hoặc vào quán Internet chơi game. Cả hai sẽ về ký túc khi 10 hoặc 11 giờ tối.

Trước đây, những báo cáo miêu tả cuộc sống trong các nhà máy cung cấp iPhone cực kỳ tồi tệ, như việc áp lực công việc cao, nhân viên quản lý thường xuyên sỉ nhục công nhân. Năm ngoái, báo cáo của Guardian cho thấy nếu có người nào ở đây phạm sai lầm, quản lý có thể buộc họ cần chuẩn bị một lời xin lỗi công khai để đọc trước mặt những đồng nghiệp. Nhiều người kể rằng các áp lực đã tạo cho người lao động trên đây 1 nền văn hóa là phải biết “im lặng”.

Cuộc sống số - Đột nhập cuộc sống lạ lùng trên `thành phố iPhone` (Hình 5).

Cuộc sống về đêm cực kỳ sôi động tại “thành phố iPhone”, đặc biệt ở các quán bia và vị trí ăn nhậu.

Tuy nhiên, quan điểm mới của các công nhân như Chen và Zhang đã đẩy lùi quan niệm cũ đó. Bởi ngược lại, tất cả thứ tại đây tự do hơn toàn bộ người nghĩ.

“Có rất nhiều sự tự do trong công việc này”, Zhang nói. “Nếu bạn ko thích nó, bạn có thể nghỉ việc. Nếu bạn muốn có một kỳ nghỉ, bạn sẽ nhận được nó. Chỉ khác là sẽ không được trả tiền trong khoảng thời gian này. Thật dễ dàng để tại lại và cũng thật dễ dàng để có được 1 công việc khác”.

Trên thực tế, dù tình hình của lao động tại Foxconn đã được cải thiện nhiều, vẫn còn cả một ngành công nghiệp điện tử vẫn chưa có giàu chuyển biến. “Đây là vấn đề chung của giàu nhà thầu phụ trong lĩnh vực điện tử”, Keegan Elmer, đại diện của 1 tổ chức phi chính phủ chia sẻ hồi năm ngoái. “Tiền lương thấp, những ngày làm cho việc cực kỳ dài, trong môi trường lao động hơi xấu. Họ thay thợ như thay áo và tuyển dụng không ngừng. Đối với công việc có tay nghề thấp, việc sử dụng học viên và công nhân tạm thời khá lớn”.

Nhưng điều ấy đã không ngăn cản các người như Zhang và Chen đang nỗ lực tạo nên 1 cuộc sống trọn vẹn cho riêng mình. Chen vẫn có thể mời bạn bè đi uống bia và luôn muốn giành trả tiền bữa tối.

Còn với Liu, chủ cửa hàng ăn uống, lúc được hỏi rằng tất cả người ở “Thành phố iPhone” có hạnh phúc không, cô cười và nói: “Chúng tôi không hạnh phúc. Không ai hạnh phúc. Đó là sinh kế của chúng tôi. Đây chỉ là cuộc sống”.

Theo Mai Anh – VnExpress